जुनं सोनं विकणं — किंमत कशी ठरते आणि काय वजा होतं

जुनं सोनं त्याच्या धातूसाठी विकत घेतलं जातं. दागिना नवा असताना डिझाइन, घडणावळ आणि दुकानाच्या मार्जिनसाठी जे दिलं होतं ते आता त्याच्या किमतीचा भाग नसतं. खरेदीदार जे देतो तो साधा गुणाकार असतो — सोन्याचे ग्रॅम × त्या शुद्धतेचा त्या दिवशीचा दर — वजा खरेदीदार जे काही कापतो ते. प्रत्येक पद कळणं हीच संपूर्ण युक्ती.

1. शुद्धता

खरेदीदार आधी ठरवतो की दागिन्यात सोनं किती आहे. BIS हॉलमार्क हे निकाली काढतो: 22K916 म्हणजे 91.6% सोनं, 18K750 म्हणजे 75%. हॉलमार्क नसलेला दागिना तपासला जातो — कसोटी आणि आम्लांनी, इलेक्ट्रॉनिक कॅरेट मीटरने, किंवा दागिन्याला इजा न करता मिश्रधातू वाचणाऱ्या XRF यंत्राने. निकाल पाहायचा आग्रह धरा. दुकानाची तपासणी हॉलमार्क असलेला दागिना खुणेपेक्षा कमी शुद्धतेचा सांगत असेल, तर तो दुसरीकडे तपासता येतो; HUID असलेला हॉलमार्क BIS Care अ‍ॅपमध्येही पाहता येतो.

2. निव्वळ वजन

दागिना तोलला जातो, आणि खडे, मीनाकाम, लाखेचं भरण आणि दोरे किंवा सोनं नसलेले भाग वजा केले जातात. खडे बसवलेल्या दागिन्यांचे खडे सहसा काढले जातात किंवा त्यांच्या वजनाचा अंदाज बांधला जातो; खडे बसवलेली बांगडी एकूण वजनाने तोलून खड्यांचेही सोन्याचे पैसे देणारा खरेदीदार उदार आहे, आणि खड्यांसाठी भरपूर कापणारा तितका नाही. एकूण वजन, कपात आणि निव्वळ वजन हे तीन वेगळे आकडे मागा.

3. दर

आढळलेल्या शुद्धतेसाठी खरेदीदार प्रति ग्रॅम दर लावतो. संदर्भ म्हणजे त्या फाइननेसचा IBJA दर — तोच बेंचमार्क जो या साइटवरची सोन्याची पानं 24K, 22K आणि 18K साठी दाखवतात. खरेदीदार बेंचमार्कला किंवा त्याखाली दर देतात; अंतर म्हणजे त्यांचं मार्जिन. दोन खरेदीदारांची तुलना म्हणजे त्याच दिवशी त्याच शुद्धतेसाठी त्यांचा प्रति ग्रॅम दर ताडणं, दुसरं काही नाही.

4. कपाती

नेहमीच्या कपाती: वितळवण्यातला तोटा किंवा शुद्धीकरणासाठी टक्केवारी, तपासणीचा आकार, आणि हॉलमार्क नसलेल्या किंवा कमी शुद्धतेच्या दागिन्यांसाठी कमी दर. या दुकानांमध्ये खूप बदलतात आणि ऑफर वेगळ्या असण्याचं मुख्य कारण त्याच. काही खरेदीदार कपातीशिवाय नेट दर सांगतात; काही बेंचमार्क सांगून नंतर कापतात. फक्त निव्वळ वजनाच्या प्रति ग्रॅम अंतिम रक्कमच तुलनीय असते.

विकणं आणि बदलणं

विकणं म्हणजे खरेदीदाराच्या दराने धातूसाठी रोख (किंवा बँक हस्तांतरण). बदलणं म्हणजे नव्या दागिन्याच्या बदल्यात जुना देणं: जुन्या सोन्याचं मूल्य त्याच पद्धतीने ठरतं, आणि ते नव्या बिलातून वजा केलं जातं. दुकानं सरळ विक्रीपेक्षा बदलीवर बरेचदा चांगल्या अटी देतात — कमी कपात, किंवा बेंचमार्क दर — कारण नव्या दागिन्यावर घडणावळ आणि मार्जिन असतं. बदली फायद्याची आहे का, हे तुम्हाला नवा दागिना मुळात हवा होता का यावर अवलंबून; नव्या बिलावर काय असेल ते सराफाच्या बिलाची मार्गदर्शिका सांगते.

उपयोगी कागदपत्रं

• मूळ बिल: त्यावर दागिना ज्या शुद्धतेने आणि निव्वळ वजनाने विकला ते नोंदलेलं असतं.
• हॉलमार्क: तो शुद्धतेची तपासणी वाचवतो, आणि HUID पडताळता येतो.
• तुमचा स्वतःचा ओळखपुरावा: ठरावीक मर्यादेपलीकडच्या खरेदीसाठी खरेदीदार तो नोंदवतात, आणि बँक हस्तांतरणाचा माग राहतो.

बिल किंवा हॉलमार्क नसलेला दागिनाही विकता येतो; त्याचं मूल्य तपासणीने ठरतं, आणि तपासणी निर्णय देते, एवढंच.

कराची बाजू

सोनं ही भांडवली मालमत्ता आहे. ते विकल्यावरचा नफा — विक्री किंमत वजा ते किती रुपयांना घेतलं होतं — हा भांडवली नफा आहे, आयकर कायद्याखाली सोनं किती काळ ठेवलं आणि विक्रीच्या वर्षात लागू नियम यानुसार करपात्र. नियम आणि दर वर्षानुवर्षं बदलले आहेत, म्हणून आठवणीवर अवलंबून राहण्याऐवजी सध्याची स्थिती आयकर विभागाच्या पोर्टलवर किंवा कर सल्लागाराकडे तपासा; वारशाने किंवा भेट मिळालेल्या सोन्याचे खरेदी-किंमत आणि होल्डिंग-कालावधीचे स्वतःचे नियम आहेत. खरेदीदाराची उगमाशी कर-कपात, जिथे लागू, पेमेंटवर दाखवलेली असते.

इथलं काहीही तुम्हाला विकायचं की नाही हे सांगत नाही. ते ऑफर कशी वाचायची हे सांगतं: शुद्धता, निव्वळ वजन, दर, कपाती — आणि फक्त प्रति ग्रॅमच्या शेवटच्या आकड्याची तुलना करायची.