सॉवरेन गोल्ड बाँड (SGB): प्रत्येक मालिकेची इश्यू प्राइस, रिडेम्प्शन प्राइस आणि मुदतपूर्ती
नोव्हेंबर 2015 पासून सॉवरेन गोल्ड बाँडच्या 67 मालिका जारी झाल्या आहेत, शेवटची फेब्रुवारी 2024 मध्ये (SGB 2023-24 Series IV); 44 अजून चालू आहेत आणि 23 मुदतपूर्ण झाल्या आहेत. एक युनिट = एक ग्रॅम सोनं: RBI इश्यू प्राइस IBJA च्या 999 सोन्याच्या बंद भावावरून ठरवते, त्यावर दर सहा महिन्यांनी व्याज देते, आणि पाचव्या वर्षापासून व्याजाच्या तारखांना युनिट परत घेते — पुन्हा IBJA च्या बंद भावाने.
स्रोत: RBI च्या प्रेस रिलीज · ताजी रिलीज 27 ऑक्टोबर 2026 · आम्ही घेतला 29 ऑक्टोबर 2026, सकाळी 9:30 वाजता(rbi.org.in)
28 ऑक्टोबर 2026 चं दर्शक रिडेम्प्शन मूल्य
₹14,195प्रति ग्रॅम
26 ऑक्टोबर 2026, 27 ऑक्टोबर 2026, 28 ऑक्टोबर 2026 — या दिवसांच्या IBJA 999 बंद भावांची सरासरी; RBI चा नियम, आमच्याच डेटावर. फक्त दर्शक: प्रत्येक रिडेम्प्शन तारखेची प्राइस RBI त्याआधीच्या तीन व्यवहार दिवसांवरून ठरवते, आणि प्राइस फक्त तीच आहे.
अजून मुदतपूर्ण न झालेल्या मालिका: RBI ची प्रति ग्रॅम इश्यू प्राइस, त्याच्या तुलनेत 28 ऑक्टोबर 2026 चं दर्शक मूल्य, मुदतपूर्व रिडेम्प्शन शक्य असलेली पुढची तारीख, आणि मुदतपूर्ती (जारी झाल्यापासून आठ वर्षं)
SGB 2015-I (30 नोव्हेंबर 2015) च्या ₹2,684 प्रति ग्रॅमपासून SGB 2023-24 Series IV (21 फेब्रुवारी 2024) च्या ₹6,263 पर्यंत; सर्वांत कमी ₹2,600 (SGB 2016-I), सर्वाधिक ₹6,263 (SGB 2023-24 Series IV).
RBI प्राइस कशी ठरवते
इश्यू प्राइस: सबस्क्रिप्शनच्या आठवड्याआधीच्या आठवड्यातील शेवटच्या तीन व्यवहार दिवसांतल्या IBJA च्या 999 सोन्याच्या बंद भावांची साधी सरासरी, प्रति ग्रॅम. 2016 पासून ऑनलाइन अर्ज करून डिजिटल पेमेंट करणाऱ्यांना ₹50 प्रति ग्रॅम कमी लागले.
रिडेम्प्शन प्राइस: रिडेम्प्शनच्या तारखेआधीच्या तीन व्यवहार दिवसांची तीच सरासरी. पाचव्या वर्षापासून सहामाही व्याजाच्या तारखांना मुदतपूर्व रिडेम्प्शन करता येते — ज्या बँकेतून, टपाल कार्यालयातून किंवा ब्रोकरकडून बाँड घेतला तिथे अर्ज करून; अंतिम रिडेम्प्शन आठ वर्षांनी. RBI प्रत्येक तारखेची प्राइस त्याआधी एक-दोन दिवस प्रकाशित करते.
व्याज दर सहा महिन्यांनी इश्यू प्राइसवर मिळतं (2016-17 मालिका II पासून वर्षाला 2.50%, त्याआधी 2.75%) आणि त्यावर उत्पन्न म्हणून कर लागतो; RBI च्या FAQ नुसार RBI मार्फत रिडेम्प्शनवरचा भांडवली नफा व्यक्तीसाठी करमुक्त आहे आणि TDS कापला जात नाही.
SGB 2023-24 Series IV (21 फेब्रुवारी 2024) नंतर कोणतीही मालिका जारी झालेली नाही; आम्ही शेवटचं पाहिलं तेव्हा (29 ऑक्टोबर 2026) RBI च्या SGB पानावर यापेक्षा नवं काही नव्हतं.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
सॉवरेन गोल्ड बाँड म्हणजे काय?
सोन्याच्या ग्रॅममध्ये ठरलेला सरकारी बाँड, जो RBI ने भारत सरकारच्या वतीने नोव्हेंबर 2015 ते फेब्रुवारी 2024 दरम्यान मालिकांमध्ये जारी केला. एक युनिट = एक ग्रॅम; दर सहा महिन्यांनी व्याज मिळतं आणि त्या वेळच्या सोन्याच्या भावाने रुपयांत परतफेड होते: आठ वर्षांनी, किंवा पाचव्या वर्षापासून व्याजाच्या तारखांना आधीही.
इश्यू प्राइस कशी ठरली?
सबस्क्रिप्शनच्या आधीच्या आठवड्यातील शेवटच्या तीन व्यवहार दिवसांतल्या IBJA च्या 999 सोन्याच्या बंद भावांच्या साध्या सरासरीने, ऑनलाइन आणि डिजिटल पेमेंटवर ₹50 प्रति ग्रॅम कमी. RBI ने प्रत्येक मालिकेची प्राइस प्रेस रिलीजमध्ये सांगितली; हे पान प्रत्येक रिलीजचा दुवा देतं.
रिडेम्प्शन प्राइस कशी ठरते?
रिडेम्प्शनच्या तारखेआधीच्या तीन व्यवहार दिवसांतल्या IBJA च्या 999 सोन्याच्या बंद भावांच्या साध्या सरासरीने. RBI प्रत्येक तारखेच्या एक-दोन दिवस आधी ती प्रेस रिलीजमध्ये प्रकाशित करते; आमचं दर्शक मूल्य तोच नियम ताज्या तीन भावांवर लावतं आणि ती प्राइस नाही.
सॉवरेन गोल्ड बाँड मुदतपूर्तीआधी कधी मोडता येतो?
जारी झाल्यापासून पाचव्या वर्षापासून, व्याजाच्या तारखांना (जारी तारखेपासून दर सहा महिन्यांनी) — ज्या बँकेतून, टपाल कार्यालयातून, SHCIL किंवा ब्रोकरकडून बाँड घेतला तिथे RBI च्या सहामाही वेळापत्रकातल्या मुदतीत अर्ज करून. डीमॅटमध्ये ठेवलेली युनिट शेअर बाजारात कधीही बाजारभावाने विकता येतात.
नवी SGB मालिका येणार आहे का?
शेवटची मालिका SGB 2023-24 Series IV 21 फेब्रुवारी 2024 रोजी जारी झाली. 29 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत RBI च्या SGB पानावर यापेक्षा नवं काही नव्हतं; हे पान रोज सकाळी त्याच पानावरून अपडेट होतं.
सॉवरेन गोल्ड बाँडवर कर कसा लागतो?
RBI च्या स्वतःच्या FAQ नुसार: व्याजावर आयकर कायद्याखाली उत्पन्न म्हणून कर लागतो; RBI मार्फत बाँडच्या रिडेम्प्शनवरचा भांडवली नफा व्यक्तीसाठी करमुक्त आहे; बाँडवर TDS कापला जात नाही. शेअर बाजारात विक्री म्हणजे हस्तांतरण, त्यावर भांडवली नफा कर लागतो. हे RBI चं वर्णन आहे, कर सल्ला नाही.